header

فقه الاداره - درس 78 (20-01-97)

درس خارج فقه الاداره حضرت آیت الله قوامی (دامت برکاته)

درس 78 (دوشنبه 97/01/20) - 22 رجب 1439- (2018/04/09)

بسم الله الرحمن الرحیم

فلسفه مدیریت زمان 2

زمان قابل تصرف، احاطه و تسخیر توسط انسان است. به ویژه انسان عبد است در همین راستا قرآن کریم در دو آیه لیل و نهار را مسخر انسان [1]و در آیه هم شمس و قمر و نجوم را زمان ساز[2] و زمان‎مند هستند را در تسخیر انسان می‏داند.

معنی تسخیر چیست؟ جز احاطه بر هر سه زمان و تصرف در زمان و آن را توسعه دادن؟ هر کس زمان خود را دارد. زمان هر کس مساوی با زمان دیگری نیست. زمان‎ها ظرفیت کارهای بی‎انتها دارند. همان طور که باران در اودیه سائل می‎شود و به اندازه ظرفیت اودیه در آن جاری می‎شوند؛ «أَنْزَلَ مِنَ السَّماءِ ماءً فَسالَتْ أَوْدِيَةٌ بِقَدَرِها» (رعد:17) زمان هم به عنوان معرض افاضات ربوبیه برای هر کس به اندازه ظرفیت و درجه عبودیت او جاری می‎شوند، حد یقف ندارند. لذا با ربوبیت زمان می‎توان کارهای وافر و فاخر انجام داد که دیگری ممکن است در همین مقدار زمان قادر و موفق به آن نباشد. نیز گذر زمان برای افراد یکسان نیست در سرعت و کندی و.. این چنین موارد همه علامت مدیریت پذیر بودن زمان است و الا زمان امری اعتباری است. واقعیت حرکت خورشید و ماه است و پیری انسان هم در اثر عوامل فرسوده کننده است، ربطی به زمان ندارد. البته طول عمر را میتوان اندازه گرفت که یکی از معیارهای محاسبه گردش شب و روز است. به هر حال قرآن معیار محاسبه عمر را همین حرکات منظم منظومه شمسی قرار داده است که همه در تسخیر ما است.

«فرزندم! من گرچه به اندازه پیشنیان عمر نکردهام، اما در کارها و خبرها و آثارشان اندیشیده و سیر کردهام؛ تا آن جا که مثل یکی از آنان شدهام؛ بلکه بر اثر آگاهی از تجارب آنان، گویا با همه آنان از آغاز تا پایان، زیستهام و زلال را از تیره و سود را از زیان، بازشناختهام و برای تو، از هر کاری و هر مسئلهای، برگزیده و خویش را انتخاب کردهام». (نامه 31 نهجالبلاغه)


[1] إبراهيم : 33 «وَ سَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ دائِبَيْنِ وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ» و خورشيد و ماه را- كه با برنامه منظّمى در كارند- به تسخير شما درآورد؛ و شب و روز را (نيز) مسخّر شما ساخت؛ (33)

النحل : 12 «وَ سَخَّرَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ وَ الشَّمْسَ وَ الْقَمَرَ وَ النُّجُومُ مُسَخَّراتٌ بِأَمْرِهِ إِنَّ في‏ ذلِكَ لَآياتٍ لِقَوْمٍ يَعْقِلُونَ»

او شب و روز و خورشيد و ماه را مسخّر شما ساخت؛ و ستارگان نيز به فرمان او مسخّر شمايند؛

در اين، نشانه‏هايى است (از عظمت خدا،) براى گروهى كه عقل خود را به كار مى‏گيرند! (12)

[2] الإسراء : 12 «وَ جَعَلْنَا اللَّيْلَ وَ النَّهارَ آيَتَيْنِ فَمَحَوْنا آيَةَ اللَّيْلِ وَ جَعَلْنا آيَةَ النَّهارِ مُبْصِرَةً لِتَبْتَغُوا فَضْلاً مِنْ رَبِّكُمْ وَ لِتَعْلَمُوا عَدَدَ السِّنينَ وَ الْحِسابَ وَ كُلَّ شَيْ‏ءٍ فَصَّلْناهُ تَفْصيلاً» ما شب و روز را دو نشانه توحيد و عظمت خود قرار داديم؛ سپس نشانه شب را محو كرده، و نشانه روز را روشنى‏بخش ساختيم تا (در پرتو آن،) فضل پروردگارتان را بطلبيد (و به تلاش زندگى برخيزيد)، و عدد سالها و حساب را بدانيد؛ و هر چيزى را بطور مشخّص و آشكار، بيان كرديم.

(دانلود فایل صوتی درس)