header

اصول فقه الاداره - درس 44 (15-11-96)

درس خارج اصول فقه الاداره حضرت آیت الله قوامی (دامت برکاته)

درس 44 (یکشنبه 96/11/15) - 17 جمادی الاولی 1439- (2018/02/04)

بسم الله الرحمن الرحیم

دلیل عقلی 29

مبحث الشرط المتاخر2

القیود المتاخره زمانا عن المقید2

بعد از مقدمه فوق اصل بحث را طی چند نکته ارائه می‎دهیم :

ا- در قضایای شرعیه شرط گاهی شرط اصل وجوب است. مانند: رویت هلال برای اصل وجوب صوم و زوال برای اصل وجوب ظهر و گاهی شرط برای متعلق وجوب است مثل وضو نسبت به نماز نه وجوب نماز و مثل استقبال نسبت به نماز نه وجوب نماز.

ب- شرط اعم از راجع به حکم یا متعلق گاهی مقارن و گاهی متقدم است مثل رویت هلال در غروب که مقدم بر وجوب صوم در طلوع فجر است و مثل زوال که مقارن وجوب نماز ظهر است و مانند وضو نسبت به نماز که مقدم بر نماز است و مثل استقبال که مقارن نماز است.

ج- قبلا هم دو مثال غسل لیلی و بیع فضولی را برای شرط متاخر زدیم که اولی راجع به متعلق یعنی صوم روز قبل و دومی راجع به اصل حکم ملکیت بود.

د- مشکل شرط متاخر این است که مستلزم تاثیر معدوم در موجود میشود با این توضیح که معلول بدون علت موجود نمیشود و جایی که علت موجود نباشد و معلول بخواهد موجود شود لازم میآید که این ایجاد توسط یک معدوم باشد. (تاثیر علت معدومه در معلول موجود)

حل مشکل :

اول مشکل غسل لیلی: این غسل موثر در صوم گذشته نیست، بلکه محصص در آن است یعنی طلب مولی تعلق به حصه خاصهای از صوم گرفته است. (نه به مطلق صوم) یعنی حصه‌ای که بعد از آن غسل لیلی صورت پذیرد. پس به جای تأثیر و علیت متاخر در متقدم قائل به تحصیص شدیم.[1]


[1]سه حصه از میهمانی قابل تصور است 1. مقرون به امر متقدم مثل خبردادن میهمان تا میزبان مهیای پذیرایی گردد 2. مقرون به امر مقارن مثل میهمانی که با تقدیم هدیه صورت می پذیرد 3. مقرون به امر متاخر که مثل میهمانی که بعد از آن عدم منت باشد مولی هر حصه را بخواهد به آن تحصیص می کند و میهمان مطابق آن اقدام میکند.
گاهی هم طلب مولی مطلق میهمانی است بدون توجه به حصه خاص. درمانحن فیه هم طلب مولی حصهای از صوم مقرون به شرط متاخر است نه مطلق صوم و این امری معقول و ممکن است.

(دانلود فایل صوتی درس)